Όλοι οι πόλεμοι έχουν έναν ηττημένο – Στο Ιράν θα είναι ο Ντόναλντ Τραμπ
Αυτό που έχει καταστεί σαφές είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να αποδεσμευθεί από τον πόλεμο στο Ιράν. Ίσως γιατί κατάλαβε ότι η υπερβολική επίδειξη τεστοστερόνης τελικά υπονόμευσε την αμερικανική ισχύ.
ΕπιμέλειαΑρχοντία Κάτσουρα
Η συντριπτική ισχύς πυρός χωρίς στρατηγική έχει υπονομεύσει την αμερικανική ισχύ, εκτιμά ο Economist, σύμφωνα με τον οποίο ο πόλεμος στο Ιράν θα έχει έναν μεγάλο ηττημένο. Και αυτός δεν θα είναι η Τεχεράνη, αλλά οι ΗΠΑ. Και κυρίως ο Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως επισημαίνει, δεν έχουν όλοι οι πόλεμοι νικητή. Αλλά έχουν πάντα τουλάχιστον έναν ηττημένο.
Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν έχει ανατρέψει τους κύριους πολεμικούς στόχους του Αμερικανού προέδρου. Και επίσης αποκάλυψε τη ρηχότητα του οράματος Τραμπ για έναν νέο τρόπο άσκησης της αμερικανικής εξουσίας.
Εύθραυστες διαπραγματεύσεις
Οι διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν κατέρρευσαν, άρα και η εκεχειρία είναι απελπιστικά εύθραυστη. ΗΠΑ και Ιράν δεν μπορούν να συμφωνήσουν πουθενά. Ούτε αν η εκεχειρία καλύπτει τον Λίβανο, ούτε πώς θα πρέπει να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.
Οι διαρκείς απειλές, όπως ότι θα «καταστρέψει έναν ολόκληρο πολιτισμό», περισσότερο μοιάζουν με συγκάλυψη της προσπάθειας απεμπλοκής, παρά με ουσιαστική απειλή. Σύμφωνα με τον Economist, o Τραμπ γνωρίζει ότι ένας νέος πόλεμος θα πανικοβάλει τις αγορές και, έχοντας χαιρετίσει μια «Χρυσή Εποχή» στη Μέση Ανατολή, διακινδυνεύει να φανεί ανόητος.
Ούτε για το Ιράν τα πράγματα είναι εύκολα. Ηγέτες του δολοφονούνται, πολίτες σκοτώνονται. Και η ολοκληρωτική καταστροφή των δικτύων ενέργειας και μεταφορών θα καθιστούσε πολύ δύσκολο να διακυβερνηθεί η χώρα. Επίσης, η Τεχεράνη θέλει να αρθούν οι κυρώσεις. Συνεπώς, οι διαπραγματεύσεις είναι κάτι που επιθυμεί. Και θα προσπαθήσει να επιτύχει το μέγιστο δυνατό.
Ο Ντόναλντ Τραμπ σε αγώνα πολεμικών τεχνών / REUTERS/Kevin Lamarque
Άλλωστε έχει δεχθεί βαρύ πλήγμα. Το Ιράν δεν έχει ναυτικό ή αεροπορία. Οι δυνατότητές του σε πυραύλους και drones μειώνονται διαρκώς. Εξαιτίας του πολέμου, η οικονομία του έχει οπισθοδρομήσει χρόνια.
Η «νίκη» Τραμπ
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτό είναι «μεγάλη νίκη». Ασφαλώς και δεν είναι. Έχει πετύχει ελάχιστη πρόοδο στην εκπλήρωση των τριών πιο πειστικών στόχων του πολέμου. Δηλαδή, να κάνει τη Μέση Ανατολή ασφαλέστερη και πιο ευημερούσα, τιθασεύοντας το Ιράν, να ανατρέψει το καθεστώς και να εμποδίσει το Ιράν να γίνει πυρηνική δύναμη μια για πάντα.
Ταυτόχρονα, ο πόλεμος έχει βλάψει την περιφερειακή ασφάλεια. Πριν ξεκινήσει, το Ισραήλ είχε εν μέρει διαλύσει το δίκτυο των πολιτοφυλακών-αντιπροσώπων του Ιράν.
Τώρα το Ιράν έχει πλέον δημιουργήσει μια νέα πηγή επιρροής. Επιτίθεται στις χώρες του Κόλπου και εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Και ο αμερικανικός αποκλεισμός, πάνω στον ιρανικό αποκλεισμό, μάλλον δεν θα βοηθήσει προς την επίτευξη του επιθυμητού στόχου*. Μια νέα σύγκρουση είναι ανοιχτή στη Μέση Ανατολή.
Ακόμα και αφού οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες κατασκευάσουν νέους αγωγούς για να αποφύγουν τον Περσικό Κόλπο -έργο αρκετών ετών- το Ιράν θα είναι σε θέση να χτυπήσει κρίσιμες υποδομές. Οι χώρες του Κόλπου, οι οποίες αυτοπροβάλλονται ως οάσεις ηρεμίας, πρέπει να αναρωτηθούν αν μπορούν να βασίζονται στην Αμερική. Μήπως πρέπει να επανεξετάσουν την ασφάλειά τους κάνοντας περισσότερα οι ίδιες ή ακόμα και προχωρώντας σε διευθέτηση με το Ιράν;
Επιπλέον, έχει καταρρεύσει ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι άλλαξε το καθεστώς στο Ιράν. Η πιθανότητα να εξεγερθούν οι Ιρανοί είναι μικρότερη σήμερα από ό,τι πριν από τον πόλεμο. Ο πόλεμος έφερε στην εξουσία τον γιο του μισητού για πολλούς Ιρανούς αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Που είναι αόρατος. Και τον έλεγχο της εξουσίας έχουν οι Φρουροί της Επανάστασης.
Τι γίνεται με τα πυρηνικά
Σύμφωνα με τον Economist, ο πόλεμος μπορεί να έχει επιδεινώσει την πυρηνική απειλή. Παρά τις ζημιές που προκάλεσαν ΗΠΑ και Ισραήλ στις υποδομές, περίπου 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού εξακολουθεί να είναι θαμμένο σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
REUTERS/Annabelle Gordon
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν πρέπει να παραδώσει αυτή την «πυρηνική σκόνη». Το Ιράν ζητά άρση των κυρώσεων. Ο Economist πιστεύει ότι το κίνητρο για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων χρησιμοποιώντας την για την κατασκευή βόμβας έχει αυξηθεί, οδηγώντας ενδεχομένως σε περιφερειακό πυρηνικό πολλαπλασιασμό.
Και αυτό θα ήταν ένα τρομερό αποτέλεσμα. Για να το σταματήσουν οι ΗΠΑ, θα πρέπει ο Τραμπ και οι μελλοντικοί πρόεδροι να πρέπει να κάνουν πόλεμο στο Ιράν κάθε λίγα χρόνια. Πόσο εύκολο είναι αυτό να γίνει;
Οι «αρχιτέκτονες της σύγκρουσης» σε δύσκολη θέση
Ο πόλεμος δεν φάνηκε να ευνοεί ούτε τις ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ.
Όσον αφορά το δεύτερο, ποτέ πριν δεν άσκησε τέτοια στρατιωτική δύναμη. Ο πόλεμος έδειξε τα όρια του τι μπορεί να επιτύχει. Και πως η ακατάσχετη όρεξή του για προληπτικές επιθέσεις έχει προκαλέσει φόβο και απέχθεια στην περιοχή. Ακόμη και στις ΗΠΑ, το 60% των Αμερικανών βλέπουν τώρα αρνητικά το Ισραήλ.
Η ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ έχουν ακόμη περισσότερα να σκεφτούν. Μέχρι τώρα η Αμερική αντλούσε τη δύναμή της συνδυάζοντας τη στρατιωτική ισχύ με την ηθική εξουσία. Αλλά όταν ο Τραμπ απειλεί να εξαλείψει τον ιρανικό πολιτισμό (ουσιαστικά απειλεί με γενοκτονία), πού βρίσκεται η ηθική;
Το «δίκαιο του ισχυρού»
Ο Economist επισημαίνει ότι κάποιοι στην κυβέρνηση Τραμπ συμπεριφέρονται σαν η Αμερική να έπαψε να είναι δεσμευμένη από πράγματα όπως το διεθνές δίκαιο και οι συμβάσεις της Γενεύης. Αλλά ο πόλεμος έδειξε ότι «το δίκαιο του ισχυρού» δεν είναι απλώς βεβήλωση δεκαετιών εξωτερικής πολιτικής. Είναι και πλάνη. Αν και η στρατιωτική υπεροχή της Αμερικής ήταν πλήρως εμφανής στο Ιράν, αποκάλυψε επίσης βαθιά προβλήματα.
Ο πόλεμος έδειξε ότι η αξία της ισχύος της Αμερικής είναι εύκολο να υπερεκτιμηθεί. Τα εργοστάσιά της δεν μπορούν να ανεφοδιάσουν τις ένοπλες δυνάμεις της αρκετά γρήγορα. Και το Ιράν πολέμησε έναν ασύμμετρο πόλεμο με περιορισμένα μέσα.
Η υπερβολική τεστοστερόνη οδηγεί σε άθλιες κρίσεις που συγχέουν τη θνησιμότητα με τη νίκη, επισημαίνει ο Economist. Και η συντριπτική ισχύς πυρός χωρίς στρατηγική υπονομεύει την αμερικανική ισχύ. Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετώπισε το Ιράν ως ένα ματαιόδοξο σχέδιο, στο οποίο η δύναμη της Αμερικής τον απάλλασσε από την ευθύνη να σκεφτεί τις συνέπειες της επιλογής να επιτεθεί. Η ισχύς από μόνη της δεν αρκεί. Διότι μερικές φορές αποτυγχάνει ακόμη και να φέρει τη νίκη.
* Το άρθρο αυτό είχε γραφτεί στον Economist πριν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει τον δικό του αποκλεισμό στο Ορμούζ.
.jpg)
0 Σχόλια