Ο θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και η άμεση εμπλοκή ΗΠΑ–Ισραήλ έχουν σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές ενέργειας, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον ρόλο του Ιράν ως κρίσιμου παίκτη στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Ιράν παράγει 3,3 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως και εξάγει το 90% κυρίως στην Κίνα
Το Kharg Island και τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμα παγκόσμια chokepoints
Η αγορά φοβάται διακοπή προσφοράς και απότομη άνοδο τιμών
OPEC+ και χώρες του Κόλπου εξετάζουν προληπτική αύξηση παραγωγής
Ο θάνατος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και η άμεση εμπλοκή ΗΠΑ–Ισραήλ έχουν σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές ενέργειας, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον ρόλο του Ιράν ως κρίσιμου παίκτη στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το πετρέλαιο του Ιράν και οι υποδομές-κλειδιά
Το Ιράν παράγει σήμερα περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αυξημένα σε σχέση με τα επίπεδα του 2020, παρά τις κυρώσεις. Περίπου το 90% των εξαγωγών κατευθύνεται στην Κίνα, μέσω ενός «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων που παρακάμπτουν τον έλεγχο.
Τα μεγαλύτερα πεδία βρίσκονται στην επαρχία Khuzestan, με βασικές εγκαταστάσεις στα Ahvaz, Marun και West Karun.
Κρίσιμες ενεργειακές υποδομές:
Διυλιστήριο Abadan (>500.000 βαρέλια/ημέρα)
Bandar Abbas & Persian Gulf Star (αργό και κονσεντάτ)
Kharg Island, το βασικό εξαγωγικό hub με δυνατότητα άνω των 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως
Η οποιαδήποτε ζημιά στο Kharg Island θεωρείται καταστροφική τόσο για την ιρανική οικονομία όσο και για τις διεθνείς αγορές.
Φυσικό αέριο και το κοίτασμα South Pars
Το Ιράν αντλεί φυσικό αέριο από το South Pars, το μεγαλύτερο κοίτασμα στον κόσμο, το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ (North Dome). Το 2024 η παραγωγή έφτασε τα 276 δισ. κυβικά μέτρα, με 94% να καταναλώνεται εγχώρια.
Ισραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο 2025 έπληξαν μονάδες της Φάσης 14, κοντά σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με διεθνείς ομίλους όπως ExxonMobil και ConocoPhillips.
Στενά του Ορμούζ: Το απόλυτο ρίσκο
Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Παρότι η πλήρης διακοπή θεωρείται ακραίο σενάριο, παραμένει ο μεγαλύτερος φόβος των αγορών.
Ακόμη και με εναλλακτικούς αγωγούς από Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ, ένα κλείσιμο του Ορμούζ θα προκαλούσε:
απότομη άνοδο τιμών
σοβαρή διαταραχή στις εξαγωγές
στροφή επενδυτών σε «ασφαλή καταφύγια» (δολάριο, χρυσό)
Το Brent έφτασε ήδη τα 73 δολ./βαρέλι, με αναλυτές να υπενθυμίζουν ότι κάθε 1% μείωσης προσφοράς αυξάνει τις τιμές κατά ~4%.
OPEC+ και προληπτικές κινήσεις
Ο OPEC+ εξετάζει αυξήσεις παραγωγής πέρα από τα προγραμματισμένα 137.000 βαρέλια/ημέρα. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ έχουν ήδη ενισχύσει τις εξαγωγές τους, επιχειρώντας να απορροφήσουν πιθανούς κραδασμούς.
Το Ιράν, ωστόσο, δεν είναι απλώς παραγωγός — είναι ο φρουρός ενός παγκόσμιου chokepoint.
Τι θα κρίνει τις αγορές
Η ένταση και η διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων, η απάντηση της Τεχεράνης και –κυρίως– η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ θα καθορίσουν αν η κρίση θα μείνει διαχειρίσιμη ή θα μετατραπεί σε παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Επίθεση στο Ιράν: Έκτακτη συνεδρίαση του ΔΟΑΕ αύριο Δευτέρα
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ- ΙΑΕΑ) θα συνεδριάσει αύριο Δευτέρα εκτάκτως, έπειτα από αίτημα της Ρωσίας, μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ανακοίνωσε χθες Σάββατο το βράδυ.
Η ειδική συνεδρίαση του συμβουλίου κυβερνητών της υπηρεσίας αυτής του ΟΗΕ με έδρα τη Βιέννη θα ασχοληθεί «με ζητήματα που συνδέονται με τα στρατιωτικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του εδάφους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», πρόσθετε η ανακοίνωση.
https://www.fortunegreece.com/article/iran-petrelaio-kai-ormouz-to-energeiako-sok-pou-fovountai-oi-agores-meta-ton-thanato-xamene%CE%90/
0 Σχόλια